Đây là những sai lầm thường mắc phải trong hướng nghiệp và định hướng du học của các bạn học viên mà DN Education tổng hợp được trong quá trình tham gia hướng nghiệp, tư vấn định hướng du học cho các bạn trẻ.
- Học ngành A chỉ nên đi theo ngành A
Có 1 vấn đề lớn các bạn sinh viên hay gặp phải là suy nghĩ thường bị bó buộc bởi những gì mình đã học và trải nghiệm. Nhưng thực ra, những gì các bạn hình dung chỉ là 1 mảng rất nhỏ của vấn đề.
Khi bắt đầu vào đại học, điều bạn cần phát triển đầu tiên là khả năng tìm tòi, tự học, tự nghiên cứu. Thường thì sau 1 – 2 năm học bạn đã có thể nhận thức tương đối những kiến thức học được từ ngành này có phù hợp gì với mình không. Mình nên học tiếp ngành này không hay nên phát triển bản thân mình theo 1 ngành khác? Nếu lỡ chọn sai ngành thì học tiếp ngành khác có vấn đề gì không? Có cần phải học văn bằng 2 không hay là tìm ngành phù hợp với ngành mình đã học để apply?
Câu trả lời là chẳng vấn đề gì cả, nếu có 3 khả năng sau bạn vẫn có thể sửa sai mọi lúc:
Khả năng giao tiếp: chẳng ngại ngần đi hỏi người đi trước hoặc bộ phận tuyển sinh/GV của chương trình mình đang ứng tuyển.
Khả năng research: tìm hiểu chương trình giảng dạy của các môn ấy như thế nào? Bao nhiêu % đã khớp với mình, bao nhiêu % mình cần bổ sung?
Khả năng tự ra quyết định: nếu tỷ lệ phù hợp của môn học quá thấp, thì không có cách nào khác, bạn sẽ phải học văn bằng 2; hoặc tìm những lựa chọn dễ dàng hơn: đi làm lấy kinh nghiệm, học liên kết và chuyển tiếp sang nước ngoài.
- Vào cấp 3/đại học mới bắt đầu hướng nghiệp, chọn ngành
Ở nước ngòai, trẻ con từ bậc tiểu học, cấp 2 đã suốt ngày được ngấm về nghề thông qua các sự kiện, các bộ phim – nguồn nguyên liệu dồi dào chính là nguồn cảm hứng vô tận để trẻ con định hình đam mê của mình ngay từ khi bé.
Hoa Kỳ có 1 phương pháp luận về hướng nghiệp: longitudinal methodology. Với phương pháp theo chiều dọc này, việc định hướng cho con trẻ được theo suốt chiều dài phát triển của con (từ việc tìm hiểu, nhận biết, trải nghiệm thực tế), chứ không chỉ được tập huấn 1 vài buổi. Con trẻ khi vướng mắc, được trang bị kỹ năng giao tiếp đủ tốt, để luôn sẵn sàng tìm kiếm những người đi trước – chuyên gia trong nghề, xem xét thông tin, giải đáp tất cả các thắc mắc về nghề của các cháu.
- Đi học chỉ để lấy kiến thức
Đây là quan niệm từ ngày xa xưa, và đặc biệt chẳng bao giờ đúng đối với du học.
Du học hiệu quả là để trải nghiệm, học những nét tư duy cấp tiến của nơi mình theo học, hiểu được sự phát triển và suy nghĩ từ những môi trường – nền văn hóa khác với mình; và quan trọng nhất, học kỹ năng sinh tồn và phát triển bản thân.
Đi du học, không ai không trải nghiệm những thời gian cô đơn, phát triển một mình, lạc lõng trong cả một cộng đồng: từ ngôn ngữ, phương thức tư duy, cho tới ngoại hình. Rào cản ngôn ngữ còn khiến bạn cảm thấy stress khi không nghe được giảng viên, không hiểu bài, điểm thấp. Môi trường áp lực khi bạn không có ai để chia sẻ. Ngày qua ngày, vẫn những việc làm quen thuộc đầy chán nản.
Khi đó bạn cần phải học những gì?
Kỹ năng sống sót và tự thúc đẩy bản thân: tự tìm những nguồn cảm hứng để mình cảm thấy phấn chấn, khao khát trở lại
Kỹ năng lên kế hoạch: tự xây dựng kế hoạch học tập xen kẽ làm việc và chơi bời, đi du lịch để trải nghiệm
Kỹ năng quản trị cá nhân: tự ép mình thực hiện kế hoạch, làm gì – không làm gì, mua gì – không mua gì
Kỹ năng học hỏi và vươn lên để thích nghi
- Bố mẹ kiếm tiền, con kiếm trường
Đây là quan điểm của không ít gia đình khi cho con đi du học. Và chính góc nhìn này, khi con cái chưa chuẩn bị đủ hành trang – tư duy – kỹ năng cần thiết, du học trở thành con dao 2 lưỡi, sẵn sàng vùi dập các em xuống tận cùng bởi sự cô độc và khác biệt về văn hóa – nền tảng tư duy.
Khi bố mẹ xác định việc chính của mình là kiếm tiền cho con đi học, mọi tập trung của bố mẹ sẽ xoay quanh vấn đề kiếm tiền. Khi đó, con cái luôn có suy nghĩ mình có sẵn 1 khoản tài chính để đi học và chẳng bao giờ phải lo về điều này.
Thực tế là, mọi đứa trẻ luôn cần có người định hướng, người tư vấn đồng hành trong suốt những năm phát triển tư duy và thế giới quan.
Những đứa trẻ không cần hỗ trợ từ A-Z, các em chỉ cần có người hướng dẫn, tư vấn cho mình cách làm để tự làm, cách học hỏi để tự nghiên cứu.
Khi con đứng trước quyết định lớn, bố mẹ giống như một nhà đầu tư chiến lược, cần giúp con tự tìm ra con đường, xây dựng kế hoạch cho mình, và yêu cầu con phải bảo vệ với mình về kế hoạch ấy. “Con đã nghiên cứu như thế nào về ngành này, nghề này có gì hay, sau này ngành ấy sẽ phát triển như thế nào? Con đi học trường này để làm gì? Đã có kế hoạch cho bản thân chưa? Con cần nguồn lực hỗ trợ như thế nào?”
Không phải bất cứ đứa trẻ nào cũng có khả năng tự hoạch định như vậy. Nhưng bố mẹ luôn có thể tối đa hóa khả năng tự phát triển – tự nghiên cứu tìm tòi – tự hoạch định kế hoạch của con mình.
- Cứ chọn ngành học nào sau này lương cao mà đi học
Nghề nào, ngành nào cũng có rất nhiều đất dụng võ để phát triển. Nông nghiệp thì có nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng thì có năng lượng tái tạo, công nghệ năng lượng, thực phẩm thì có chuỗi giá trị cung ứng, công nghệ thực phẩm, giáo dục thì có công nghệ giáo dục…
10 năm nữa, những gì được biết đến và đang hiển hiện ở thời điểm hiện tại sẽ khác xa rất nhiều. Chẳng có gì đảm bảo, nếu cháu theo học quản trị kinh doanh hay tài chính, 10 năm nữa công việc trong ngành này sẽ như hiện nay.
Với tốc độ phát triển hiện tại cùng sự góp mặt của công nghệ – chuyển đổi số, mọi đứa trẻ luôn thấy 1 tương lai bất định. Luôn tồn tại cơ hội và rủi ro. Quan trọng nhất là, các bạn trẻ phải được trang bị đầy đủ những kỹ năng sống sót, phát triển, thích nghi; phải luôn có khả năng tìm tòi, đọc hiểu và thích nghi với sự thay đổi.
Linkedin đã có báo cáo: 3 xu hướng của giáo dục trong tương lai là kỹ năng tư duy một cách khoa học (STEM, research,..), Life-long learning (soft-skill, up-skill,…), và Hướng nghiệp (Orientation).
Thay vì chọn ngành cho con, hãy trang bị cho con đủ kỹ năng để tự tìm hiểu, tự quyết định, và tạo động lực – tạo nguồn lực để con đạt được điều ấy.
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ VÀ GIÁO DỤC DANH NHÂN (DN EDUCATION)
Trụ sở chính: 123A Đường TL37, P.Thạnh Lộc, Quận 12, TP. Hồ Chí Minh.
Điện thoại: 0907 839 019 (Zalo ThS. Nguyễn Đình Đương).
Fanpage: DN Education
